Στου Ξυραφιού την Κόψη

Έφυγε χθες από κοντά μας μετά από χρόνια νόσο ένας ξεχωριστός άνθρωπος για όσους είχαν την τύχη όπως εγώ να τον γνωρίσουν από κοντά. Αναφέρομαι σε ένα μεγάλο φίλο και υποστηρικτή του "Νέου κόσμου", στον Θανάση Μάρκου, πατέρα του Κώστα και του Θόδωρου Μάρκου. Τον Θανάση τον γνώρισα όταν ήλθα στην Αυστραλία στην ελληνική οργάνωση του Κομμουνιστικού Κόμματος Αυστραλίας. Ήταν ένας από τους ανθρώπους με δικό του μυαλό και κρίση και μαζί με τον Φάνη Ζιάνα από αυτούς (τους ξεχωριστούς) που άξιζε τον κόπο να τους γνωρίζεις πιο κοντά. Στους γιους του Θόδωρο και Κώστα, στη σύζυγό του Αφροδίτη και σε όλους τους συγγενείς και φίλους της οικογένειας, εκ μέρους της διεύθυνσης της εφημερίδας και όλου του προσωπικού εκφράζω τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια. Καλό ταξίδι Θανάση και ας είναι ελαφρό το φιλόξενο χώμα τούτης της χώρας που θα σκεπάσει

ΤΟΝ Σάκη Μεγαρίτη από την Γουαϊάλα (Whyalla) της Δυτικής Αυστραλίας τον γνωρίζω πολλά χρόνια.

ΑΝ και ποτέ δεν έχουμε συναντηθεί πρόσωπο με πρόσωπο τον αισθάνομαι πολύ κοντά μου, τον θεωρώ φίλο μου και δικό μου άνθρωπο.

ΑΦΟΡΜΗ να γνωριστώ με τον Σάκη (και όχι μόνο) υπήρξε τούτη η στήλη που χρόνια τώρα μοιραζόμαστε. Εγώ γράφοντάς την και ο Σάκης διαβάζοντάς την.

ΑΠΟ καιρό σε καιρό, (κάθε τρεις ή τέσσερις μήνες) μου τηλεφωνά, πότε για να μου πει πόσο χάρηκε με αυτά που διάβασε και άλλοτε να μου ζητήσει πληροφορίες για κανένα βιβλίο που θέλει να αγοράσει.

ΠΑΝΤΑ διακριτικός, συνεσταλμένος και ευγενικός, αφού με ρωτήσει πως είμαι και αν σχεδιάζω κανένα καινούργιο ταξίδι, στη συνέχεια μιλάμε για διάφορα και συχνά για τον Άρη Βελουχιώτη στον οποίο ο Σάκης τρέφει ιδιαίτερη εκτίμηση.

ΣΑΣ μιλάω ειλικρινά και δεν είναι η πρώτη φορά που το λέω (παρ' όλο ότι εσείς σήμερα το πρωτακούτε), ο κυριότερος λόγος που γράφω ακόμα "τα Ξυράφια" είναι οι συμπατριώτες μας που ζουν στην ύπαιθρο της αχανούς τούτης χώρας.

ΓΡΑΦΩ έχοντας στο μυαλό μου όλους αυτούς, που συνεχίζουν να ζουν αποκομμένοι "απ' όλους και απ' όλα", υπερασπιζόμενοι, κόντρα στα ρεύματα των καιρών, τις προσωπικές τους Θερμοπύλες.

ΟΛΟΥΣ όσους έχουν αποφασίσει να περάσουν τα στερνά τους (και να αφήσουν τα κόκαλά τους) στους τόπους που δούλεψαν, αγάπησαν και μεγάλωσαν παιδιά.

ΔΕΝ έχει σημασία αν ο τόπος αυτός λέγεται Γουαϊάλα, Πειραιάς, Κούπα Μπίτι ή Μελβούρνη. Σημασία έχει ότι όπου και αν ζήσει κανείς δένεται με τον συγκεκριμένο τόπο. Με το φως του, τα δέντρα του και το ίδιο του το χώμα. Με τον αέρα που αναπνέει.

ΟΙ αναμνήσεις είναι πάντα αναμνήσεις, άσχετα αν είναι καλές ή κακές. Είναι η ζωή του καθενός. Το μόνο που παραμένει να μας κρατά συντροφιά, μέχρι το τελευταίο μοναχικό (πάντα) ταξίδι.

ΚΑΙ όσο πιο ερημικός και απόμακρος είναι ο τόπος που ζει κανείς, τόσο περισσότερο δένεται μαζί του. Είναι παράξενο, αλλά αυτό συνήθως συμβαίνει.

ΖΩΝΤΑΝΟ παράδειγμα αυτού του δεσίματος είναι οι συμπατριώτες μας που ζουν για 40 και 50 χρόνια στα πιο απόμακρα μέρη της Αυστραλίας, ξεχασμένοι από τις επίσημες (και ανεπίσημες) αρχές και όλους αυτούς που κόπτονται για τη συνέχιση της παρουσίας μας και του πολιτισμού μας σε τούτη τη χώρα.

ΠΑΝΤΑ είχα μια βαθιά εκτίμηση για ανθρώπους σαν τον Σάκη, που καταφέρνουν να ζουν και να παραμένουν "ατόφιοι" σε δύσκολους καιρούς και τόπους, αλλά τους αγάπησα πραγματικά όταν άρχιζα να τους γνωρίζω από κοντά στα ταξίδια μου στην Αυστραλία.

ΠΟΛΛΟΙ με φιλοξένησαν στα σπίτια τους όπως ο ταξιτζής της ερήμου από τη Λευκάδα, ο Τζιμ the Greek από το Τένεντ Κρικ και πολλοί (και μάλιστα πολλές φορές) από το μαγικό Κούπα Μπίτι.

ΜΕ το Σάκη, αν και πολλές φορές έχω περάσει πολύ κοντά από το Γουαϊάλα, δεν συναντήθηκα ακόμα.

ΤΟΥ είχα υποσχεθεί ότι θα περνούσα πέρυσι, όταν θα επέστρεφα από το Περθ, αλλά μεσολάβησε το ατύχημα στην έρημο του Νάλαμπορ και δεν τα κατάφερα, αφού επέστρεψα αεροπορικώς στη Μελβούρνη αφήνοντας τα "κόκαλα" της μοτοσικλέτας μου ενθύμιο στην έρημο.

Ο ΣΑΚΗΣ το πήρε κατάκαρδα, αλλά τελικά με συγχώρεσε ανανεώνοντας το ραντεβού για μια άλλη φορά με την αυστηρή προειδοποίηση να του τηλεφωνήσω δύο μέρες πριν να μου ετοιμάσει το δωμάτιο.

ΚΟΥΒΕΝΤΑ δεν θέλει να ακούσει ότι θα κοιμηθώ στην σκηνή μου που μπορώ να στήσω (όπως του είπα) σε πέντε λεπτά στο κήπο του.

ΑΠΟ την πρώτη μέρα που πάτησε το πόδι του στην Γουαϊάλα, πριν 47 χρόνια ο Σάκης διαβάζει ανελλιπώς τον "Νέο Κόσμο" και έχει τα Ξυράφια σαν "εικόνισμα", όπως συχνά μου λέει. Τα κόβει προσεχτικά και τα φυλάει.

ΗΤΑΝ ένας από τους τρεις "επαρχιώτες" αναγνώστες (και μάλιστα ο πιο φανατικός) που για πολύ καιρό απειλούσαν ότι θα σταματήσουν να αγοράζουν το "Νέο Κόσμο" της Δευτέρας από τότε που σταμάτησα να γράφω τη στήλη.

"ΔΕΝ μπορώ ρε Σάκη να γράφω δύο φορές τη βδομάδα", του έλεγα, όταν με ρωτούσε πότε θα αρχίσω να πάλι να γράφω και στην έκδοση της Δευτέρας.

- "ΜΑ και εγώ τι θα κάνω; Δεν μπορείς να με αφήνεις αδιάβαστο τις Δευτέρες σε... παρακαλώ". Μου έλεγε κάθε τόσο.

ΒΕΒΑΙΩΣ και κατανοώ τον Σάκη, αλλά αυτή η στήλη δεν γράφεται για να γράφεται, προκειμένου να γεμίσει ο χώρος. Αν δεν λέει κάτι καινούργιο και διαφορετικό καλύτερα να μην γράφεται.

ΓΙΑ τον Σάκη Μεγαρίτη αποφάσισα να γράψω δυο αράδες προχθές μετά το τηλεφώνημα που μου έκανε να διαμαρτυρηθεί για τις αθλιότητες που ειπώθηκαν εναντίον μου τις δύο τελευταίες εβδομάδες.

ΜΠΟΡΕΙ να ήταν ένας μεταξύ των πολλών που μου τηλεφώνησαν, αλλά ήταν εντελώς ξεχωριστός. Κατάλαβα από τη φωνή του, ότι όχι μόνο πίστευε αυτά που έλεγε, αλλά έβαζε και το κεφάλι του στοίχημα για μένα.

ΟΥΤΕ αυτός ήταν όμως ο λόγος που αποφάσισα να γράψω δύο κουβέντες για την μεγάλη καρδιά του Σάκη.

Ο ΛΟΓΟΣ που του αφιερώνω σήμερα τη στήλη είναι γιατί με συγκλόνισαν τα δικά του. Τέλος πάντων να πως άρχισε η εξομολόγηση.

ΑΦΟΥ του είπα (για να κλείσει η συζήτηση για το δικό μου θέμα) ότι "καθαρός ουρανός αστραπές δεν φοβάται", τον ρώτησα πως τα περνάει.

"ΕΙΜΑΙ καλά ρε Μπάμπη. Αν και πάτησα τα 80 κρατιέμαι καλά και έχω πολύ δύναμη ακόμα μέσα μου. Η Ασημίνα η γυναίκα μου, όπως σου έχω ξαναπεί, δεν είναι πολύ καλά, αλλά τι να κάνουμε; Ό,τι μας βρήκε θα το περάσουμε". Και συνέχισε ο Σάκης:

"ΜΟΛΙΣ την έφερα πίσω από το νοσοκομείο της Αδελαΐδας που την είχα πάει. Τελικά τυφλώθηκε από το ζάχαρο. Τις έχουν κάνει τρεις εγχειρήσεις κοτζάμ καθηγητές, αλλά δεν γίνεται τίποτα. Δεν μπορεί να δει πια τον κόσμο, το σπίτι και τα παιδιά μας η Ασημίνα.

"ΚΑΙ δεν είναι μόνο το ζάχαρο και το πρόβλημα με το φως της, έχει αρχίσει να την εγκαταλείπει και η μνήμη της Μπάμπη με τα όσα ακολουθούν. Ούτε στην τουαλέτα δεν μπορεί να πάει μόνη της. Είναι δραματική η κατάσταση...

"ΘΕΛΕΙ έναν άνθρωπο δίπλα της 24 ώρες το εικοσιτετράωρο. Τα παιδιά μου είπαν να την βάλουμε σε ειδικό ίδρυμα να την προσέχουν από κοντά και οι γιατροί. Τους είπα όμως ότι αυτό δεν πρόκειται να γίνει ποτέ όσο αναπνέει ο Σάκης.

"ΔΕΝ μπορώ να την αφήσω να φύγει από το σπίτι μας σαν ξένη. Θα την φροντίζω μόνος μου όσο καιρό χρειαστεί 24 ώρες την ημέρα. Μόνο νεκρή θα αφήσω την Ασημίνα να φύγει από το σπίτι. Ποτέ ζωντανή...

"ΤΗΝ ξέρω καλά ρε Μπάμπη την Ασημίνα, από μικρό παιδί που την "μάλωνε" η μάνα μου όταν καθόταν στα σκαλοπάτια του σπιτιού μας στο Χατζηκυριάκειο στον Πειραιά. Αν την βάλουμε σε ίδρυμα θα πεθάνει σε δύο μέρες από μαράζι και δεν θέλω να πεθάνει σαν ξένη σε ξένα χέρια. Με καταλαβαίνεις;".

ΤΟΝ άκουγα κυριολεκτικά συγκλονισμένος. Είναι διαφορετικό να το γράφεις και αλλιώς να το ακούς από τον άνθρωπο το ίδιο.

ΟΣΟ και αν παλέψεις στο γραπτό δεν μπορείς να μεταφέρεις το συναίσθημα και το "χρώμα" της φωνής του Σάκη.

ΣΑΣ λέω ειλικρινά ότι ανατρίχιασα ακούγοντας αυτά τα λόγια ανυστερόβουλης αφοσίωσης ως το τέλος, από ένα άνθρωπο 80 χρονών.

ΚΑΤΑΛΑΒΑ ότι η Ασημίνα δεν είναι μόνο η γυναίκα που αγάπησε και η μάνα των δύο γιων του. Για το Σάκη είναι κάτι πάρα πάνω. Είναι ο φάρος που τον βοηθά να προσανατολίζεται στην ερημιά αυτή της Νότιας Αυστραλίας.

ΕΙΝΑΙ ό,τι απέμεινε από τον αγώνα και τα όνειρα μιας ζωής, που αλλιώς ξεκινήσαμε να την ονειρευόμαστε και σχεδιάζουμε και διαφορετικά την αποχαιρετάμε. Λίγοι όμως κλείνουν τον κύκλο με τέτοια ψυχική λεβεντιά και καρτερικότητα όπως ο Σάκης.

ΒΕΒΑΙΑ ο Σάκης δεν είναι όποιος και όποιος. Έχει επιζήσει δύο ναυαγίων καταμεσής Ωκεανών και έχουν δει πολλά τα μάτια του περαστικός όπως ήταν από διάφορες γωνιές του πλανήτη.

Ο Σάκης Μεγαρίτης γεννήθηκε το 1928 στο Χατζηκυριάκειο. Εννέα χρόνια αργότερα γεννήθηκε η Ασημίνα στην ίδια γειτονιά.

ΓΙΑ 14 χρόνια εργάζονταν στο εμπορικό ναυτικό σαν δεύτερος καπετάνιος και τη γλίτωσε "φτηνά" σε δύο μεγάλα ναυάγια. Ένα καταμεσής του Ατλαντικού όταν το σκάφος φορτωμένο σίδηρο πήγαινε από Βραζιλία για Ευρώπη και το δεύτερο στο κανάλι του Σουέζ κατά την διάρκεια της μεγάλης κρίσης, όταν ο Νάσερ εθνικοποίησε την διώρυγα.

ΤΗΝ γλίτωσε και τις δύο φορές και ακούγοντας την μάνα του που του έλεγε να εγκαταλείψει τη θάλασσα πριν "τριτώσει το κακό" το 1961 έκανε αίτηση να έλθει στην Αυστραλία.

ΟΤΑΝ τον ειδοποίησαν ότι τον θέλουν του έβαλαν το ναύλο και ήλθε στην Αδελαΐδα αεροπορικώς από το Τόκιο της Ιαπωνίας.

ΔΥΟ εβδομάδες αργότερα βρέθηκε για δουλειά στην Γουαϊάλα όπου και γνωρίστηκε χωρίς να το ξέρει με τον αδελφό της Ασημίνας που ήταν τότε εκεί. Τα υπόλοιπα είναι ιστορία.

ΜΑΖΙ έκαναν δύο αγόρια τον Γιάννη που μένει και εργάζεται στην Γουαϊάλα και τον Βασίλη που είναι καθηγητής μαθηματικών και ζει στην Αδελαΐδα.

ΑΥΤΟΣ είναι ο Σάκης. Μια ταξιδεμένη και βασανισμένη καρδιά γεμάτη ακόμα από αγάπη και αφοσίωση.

ΝΑ γιατί ασχολήθηκα μαζί του και όχι με τη θλιβερή, όπως έγραψα και την περασμένη βδομάδα, παροικιακή μιζέρια, που με αφορά προσωπικά.

ΑΥΤΑ για σήμερα και να είστε όλοι καλά. Εχθροί και φίλοι.

Μπ. Στ.